清水粵語拼音方案

於 2026年10月20日 (二) 13:31 由 UnownA(對話 | 貢獻) 所做的修訂 (→‎韻腹)
(差異) ←上個修訂 | 最新修訂 (差異) | 下個修訂→ (差異)

清水粵語拼音方案是清水在1890年代制定的官方採用的粵語拼音方案,在1980年代前曾廣泛用作拼寫清水地名及人名。1980年代起,清水政府改為採用香港政府粵語拼音作為官方地名的拼音方案。然而清水粵語拼音方案仍然廣泛作為人名的拼寫方式,清水亦以此作為粵語拼音教學標準。

聲母

共19個,如下表所示:

聲母表
雙脣音、脣齒音 舌尖音 軟顎音、聲門音 脣化軟顎音 噝音、硬顎音
拉丁字母 b p m f d t n l g k ng h gw kw w z c s y
國際音標 [p] [pʰ] [m] [f] [t] [tʰ] [n] [l] [k] [kʰ] [ŋ] [h] [kʷ] [kʷʰ] [w] [ts] [tsʰ] [s] [j]
漢字舉例 巴
bah
怕
pah
媽
mah
花
fah
打
dah
他
tah
那
nah
啦
lah
家
gah
卡
kah
牙
ngah
蝦
hah
瓜
gwah
誇
kwah
蛙
wah
渣
zah
叉
cah
沙
sah
也
yah

韻母

韻腹

共9個,如下表所示:

韻腹表
不圓唇韻腹 圓唇韻腹
拉丁字母 ah a eh i o u er hu yu
國際音標 [aː] [ɐ] [ɛː]/[e] [iː]/[ɪ] [ɔː]/[o] [uː]/[ʊ] [œː] [ɵ] [yː]
漢字舉例 沙 sah
花 fah
新 san
芬 fan
些 seh
啡 feh
詩 si
星 sing
識 sik
疏 so
科 fo
夫 fu
風 fung
福 fuk
靴 her 詢 shun 書 syu

韻尾

共8個,如下表所示:

韻尾表
元音韻尾 鼻音韻尾 塞音韻尾
拉丁字母 -i -u -m -n -ng -p -t -k
國際音標 [-i]/[-y] [-u] [-m] [-n] [-ŋ] [-p̚] [-t̚] [-k̚]
漢字舉例 西 sai 收 sau 心 sam 新 san 生 sang 濕 sap 失 sat 塞 sak

韻母表

韻腹加韻尾組成粵拼的韻母,1993年原方案共56個[1],2018年新增2個至58個[2]:

(方括號內為國際音標,所有例字均只取其韻母)

韻母表
行列 - i 列 u 列 m 列 n 列 ng 列 p 列 t 列 k 列
ah 行 ah 渣
[aː]
ahi 齋
[aːi]
ahu 嘲
[aːu]
ahm 站
[aːm]
ahn 讚
[aːn]
ahng 掙
[aːŋ]
ahp 集
[aːp̚]
aht 扎
[aːt̚]
ahk 責
[aːk̚]
a 行 a
[ɐ]
ai 擠
[ɐi]
au 周
[ɐu]
am 斟
[ɐm]
an 珍
[ɐn]
ang 增
[ɐŋ]
ap 汁
[ɐp̚]
at 姪
[ɐt̚]
ak 則
[ɐk̚]
eh 行 eh 些
[ɛː]
ei 四
[ei]
eu 掉
[ɛːu]
em 舔
[ɛːm]
en
[ɛːn]
eng 鄭
[ɛːŋ]
ep 夾
[ɛːp̚]
et 坺
[ɛːt̚]
ek 石
[ɛːk̚]
i 行 i 思
[iː]
- iu 消
[iːu]
im 閃
[iːm]
in 先
[iːn]
ing 升
[ɪŋ]
ip 攝
[iːp̚]
it 泄
[iːt̚]
ik 識
[ɪk̚]
o 行 o 可
[ɔː]
oi 開
[ɔːy]
ou 好
[ou]
-
on 看
[ɔːn]
ong 康
[ɔːŋ]
-
ot 喝
[ɔːt̚]
ok 學
[ɔːk̚]
u 行 u 夫
[uː]
ui 灰
[uːy]
- - un 歡
[uːn]
ung 風
[ʊŋ]
- ut 闊
[uːt̚]
uk 福
[ʊk̚]
er 行 er 靴
[œː]
- - - - erng 樣
[œːŋ]
- ert
[œːt̚]
erk 約
[œːk̚]
hu 行 - hui 需
[ɵy]
- - hun 詢
[ɵn]
- - hut 摔
[ɵt̚]
-
yu 行 yu 書
[yː]
- - - yun 孫
[yːn]
- - yut 雪
[yːt̚]
-
鼻音韻 - - - m 唔
[m̩]
- ng 吳
[ŋ̩]
- - -

聲調

清水粵語拼音方案包括六個聲調,其中一、三、六聲亦包括入聲(則七、八、九聲)。

可行的調值
調序 1 2 3 4 5 6
調值 55/53 35 33 11/21 13/23 22
舒聲類 陰平 陰上 陰去 陽平 陽上 陽去
入聲類 上陰入 下陰入 陽入
表示方式 ◌̄ ◌́ ◌̈ ◌̱ ◌̨ ◌̀

在翻譯人名、地名至外語時,不會表示聲調,在表音聲調將會如下表示:

聲調表
調序 1 2 3 4 5 6
ah āh áh äh a̲h ąh àh
ahi āhi áhi ähi a̲hi ąhi àhi
ahu āhu áhu ähu a̲hu ąhu àhu
ahm āhm áhm ähm a̲hm ąhm àhm
ahn āhn áhn ähn a̲hn ąhn àhn
ahng āhng áhng ähng a̲hng ąhng àhng
ahp āhp áhp ähp a̲hp ąhp àhp
aht āht áht äht a̲ht ąht àht
ahk āhk áhk ähk a̲hk ąhk àhk
ai āi ái äi a̲i ąi ài
au āu áu äu a̲u ąu àu
am ām ám äm a̲m ąm àm
an ān án än a̲n ąn àn
ang āng áng äng a̲ng ąng àng
ap āp áp äp a̲p ąp àp
at āt át ät a̲t ąt àt
ak āk ák äk a̲k ąk àk
eh ēh éh ëh e̱h ęh èh
ei ēi éi ëi e̱i ęi èi
eu ēu éu ëu e̱u ęu èu
em ēm ém ëm e̱m ęm èm
eng ēng éng ëng e̱ng ęng èng
ep ēp ép ëp e̱p ęp èp
ek ēk ék ëk e̱k ęk èk
i ī í ï i̱ į ì
iu īu íu ïu i̱u įu ìu
im īm ím ïm i̱m įm ìm
in īn ín ïn i̱n įn ìn
ing īng íng ïng i̱ng įng ìng
ip īp íp ïp i̱p įp ìp
it īt ít ït i̱t įt ìt
ik īk ík ïk i̱k įk ìk
o ō ó ö o̱ ǫ ò
oi ōi ói öi o̱i ǫi òi
ou ōu óu öu o̱u ǫu òu
on ōn ón ön o̱n ǫn òn
ong ōng óng öng o̱ng ǫng òng
ot ōt ót öt o̱t ǫt òt
ok ōk ók ök o̱k ǫk òk
er ēr ér ër e̱r ęr èr
erng ērng érng ërng e̱rng ęrng èrng
erk ērk érk ërk e̱rk ęrk èrk
hui hūi húi hüi hu̱i hųi hùi
hun hūn hún hün hu̱n hųn hùn
hut hūt hút hüt hu̱t hųt hùt
u ū ú ü u̱ ų ù
ui ūi ui üi u̱i ųi ùi
un ūn ún ün u̱n ųn ùn
ung ūng úng üng u̱ng ųng ùng
ut ūt út üt u̱t ųt ùt
uk ūk úk ük u̱k ųk ùk
yu yū yú yü yu̱ yų yù
yun yūn yún yün yu̱n yųn yùn
yut yūt yút yüt yu̱t yųt yùt
m m̄ ḿ m◌̈ m̱ m◌̨ m◌̀
ng n◌̄g ńg n◌̈g ṉg ņg n◌̀g

完整音節表

行列 空韻 b p m f d t n l g k ng h gw kw w z c s y
ah 鴉

ah

巴

bah

扒

pah

媽

mah

花

fah

打

dah

他

tah

拿

nah

啦

lah

家

gah

卡

kah

牙

ngah

下

hah

掛

gwah

誇

kwah

華

wah

鮓

zah

查

cah

沙

sah

也

yah

ahi 挨

ahi

拜

bahi

排

pahi

埋

mahi

快

fahi

帶

dahi

太

tahi

嬭

nhai

拉

lhai

戒

ghai

楷

kahi

睚

ngahi

瀣

hahi

罫

gwahi

嘳

kwahi

懷

wahi

齋

zahi

柴

cahi

曬

sahi

踹

yahi

ahu 拗

ahu

苞

bahu

拋

pahu

卯

mahu

鬧

nahu

撈

lahu

教

gahu

靠

kahu

爻

ngahu

巧

hahu

爪

zahu

巢

cahu

筲

sahu

ahm 恰

ahm

擔

dahm

探

tahm

男

nahm

攬

lahm

監

gahm

啽

ngahm

咸

hahm

簪

zahm

慘

cahm

三

sahm

ahn 晏

ahn

班

bahn

攀

pahn

晚

mahn

繁

fahn

單

dahn

檀

tahn

難

nahn

讕

lahn

艱

gahn

眼

ngahn

閒

hahn

關

gwahn

還

wahn

讚

zahn

殘

cahn

山

sahn

ahng 罌

ahng

唪

bahng

鵬

pahng

猛

mahng

冷

lahng

更

gahng

硬

ngahng

夯

hahng

逛

gwahng

眶

kwahng

橫

wahng

諍

zahng

撐

cahng

生

sahng

ahp 鴨

ahp

答

dahp

塌

tahp

納

nahp

臘

lahp

甲

gahp

押

ngahp

狹

hahp

集

zahp

插

cahp

翣

sahp

aht 壓

aht

扒

baht

靺

maht

發

faht

達

daht

躂

taht

捺

naht

辣

laht

戛

gaht

卡

caht

聐

ngaht

刮

gwaht

滑

waht

扎

zaht

察

caht

殺

saht

ahk 軛

ahk

帛

bahk

拍

pahk

擘

mahk

謋

fahk

咑

dahk

肋

lahk

革

gahk

緙

kahk

額

ngahk

客

hahk

摑

gwahk

畫

wahk

澤

zahk

賊

cahk

索

sahk

喫

yahk

ai 矮

ai

閉

bai

批

pai

迷

mai

費

fai

弟

dai

體

tai

泥

nai

禮

lai

雞

gai

啟 危 兮 歸 規 遺 祭 齊 勢 曳
au 漚

au

堷

bau

剖

pau

侔

mau

否

fau

鬥

dau

頭

tau

耨

nau

漏

lau

救

gau

求

kau

偶

ngau

後

hau

走

zau

醜

cau

受

sau

有

yau

am 暗

am

泵

bam

抌

dam

氹

tam

稔

nam

林

lam

金

gam

琴

kam

韽

ngam

含

ham

寖

zam

侵

cam

心

sam

淫

yam

an 品

ban

噴

pan

問

man

分

fan

躉

dan

吞

tan

捻

nan

根

gan

芹

kan

銀

ngan

恨

han

軍

gwan

困

kwan

溫

wan

震

zan

陳

can

神

san

引

yan

ang 鶯

ang

崩

bang

堋

pang

盟

mang

揈

fang

等

dang

騰

tang

能

nang

舲

lang

庚

gang

掯

kang

罃

ngang

行

hang

觥

gwang

宏

wang

爭

zang

層

cang

蹭zang
ap 洽

ap

耷

dap

粒

nap

立

lap

急

gap

吸

kap

岋

ngap

合

hap

執

zap

輯

cap

拾

sap

潝

yap

at 筆

bat

匹

pat

密

mat

紼

fat

突

dat

吶

nat

甩

lat

吉

gat

咳

kat

兀

ngat

瞎

hat

骨

gwat

屈

wat

質

zat

七

cat

實

sat

日

yat

ak 偓

ak

北

bak

默

mak

得

dak

疒

nak

勒

lak

眲

ngak

黑

hak

側

zak

測

cak

塞

sak

eh 欸

eh

啤

beh

咩

meh

啡

feh

爹

deh

呢

neh

咧

leh

痂

geh

伽

keh

謝

zeh

邪

ceh

射

seh

夜

yeh

ei 誒

ei

悲

bei

披

pei

微

mei

飛

fei

地

dei

珥

nei

理

lei

機

gei

奇

kei

起

hei

死

sei

eu 調

deu

em 舐

lem

eng 餅

beng

平

peng

名

meng

盯

deng

廳

teng

愣

leng

鏡

geng

輕

heng

鄭

zeng

清

ceng

腥

seng

影

ying

ep 夾

gep

ek 壁

bek

擗

pek

笛

dek

踢

tek

叻

lek

劇

kek

吃

hek

炙

zek

尺

cek

石

sek

i 眯

mi

啲

di

抳

ni

唎

li

緇

zi

詞

ci

試

si

意

yi

iu 表

biu

漂

piu

妙

miu

覅

fiu

丟

diu

挑

tiu

鳥

niu

了

liu

嬌

giu

橋

kiu

曉

hiu

焦

ziu

昭

ciu

消

siu

搖

yiu

im 點

dim

添

tim

念

nim

斂

lim

劍

gim

黔

kim

欠

him

沾

zim

潛

cim

禪

sim

厭

yim

in 辯

bin

偏

pin

面

min

典

din

天

tin

年

nin

連

lin

堅

gin

犍

kin

顯

hin

湔

zin

前

cin

先

sin

延

yin

ing 冰

bing

瓶

ping

明

ming

訂 挺 寧 領 驚 擎 輕

hing

迥

gwing

永

wing

精

zing

清

cing

成

sing

應

ying

ip 疊

dip

貼

tip

涅

nip

獵

lip

劫

gip

協

hio

接

zip

妾

cip

涉

sip

業

yip

it 必

bit

撇

pit

滅

mit

跌

dit

鐵

tit

冽

lit

潔

git

揭

kit

齧

ngit

歇

hit

節

zit

切

cit

竊

sit

臬

yit

ik 碧

bik

闢

pik

覓

mik

的

dik

惕

tik

匿

nik

力

lik

極

gik

棘

kik

虩

hik

馘

gwik

掝

kwik

蜮

wik

直

zik

斥

cik

食

sik

亦

yik

o 痾

o

播

bo

破

po

磨

mo

火

fo

趓

do

堶

to

挪

no

羅

lo

個

go

鈳

ko

臥

ngo

可

ho

過

gwo

禍

wo

助

zo

初

co

所

so

唷

yo

oi 愛

oi

俖

poi

代

doi

胎

toi

內

noi

來

loi

改

goi

丐

koi

礙

ngoi

海

hoi

載

zoi

才

coi

鰓

soi

ou 奧

ou

暴

bou

鋪

pou

無

mou

盜

dou

桃

tou

腦

nou

露

lou

告

gou

傲

ngou

豪

hou

皂

zou

操

cou

數

sou

𢝊

you

on 安

on

干

gon

岸

ngon

寒

hon

ong 骯

ong

傍

bong

旁

pong

網

mong

防

fong

當

dong

堂

tong

囊

nong

閬

long

降

gong

抗

kong

卬

ngong

航

hong

廣

gwong

曠

kwong

黃

wong

贓

zong

廠

cong

喪

song

ot 割

got

褐

hot

ok 堊

ok

博

bok

樸

pok

莫

mok

藿

fok

度

dok

託

tok

諾

nok

落

lok

覺

gok

確

kok

岳

ngok

學

hok

國

gwok

廓

kwok

獲

wok

作

zok

擉

cok

朔

sok

er 朵

der

唾

ter

鋸

ger

瘸

ker

靴

her

erng 娘

nerng

量

lerng

彊

gerng

強

kerng

鄉

herng

象

zerng

長

cerng

相

serng

陽

yerng

erk 椓

derk

略

lerk

腳

gerk

卻

kerk

桌

zerk

卓

cerk

削

serk

藥

yerk

hui 對

dhui

推

thui

女

nhui

類

lhui

居

ghui

佉

khui

許

hui

罪

zhui

吹

chui

水

shui

蕤

yhui

hun 敦

dhun

盾

thun

論

lhun

盡

zhun

巡

chun

順

shun

潤

yhun

hut 咄

dhut

訥

nhut

律

lhut

卒

zhut

出

chut

率

shut

u 婦

fu

固

gu

箍

ku

狐

wu

ui 貝

bui

賠

pui

枚

mui

喙

fui

癐

gui

潰

kui

回

wui

un 半

bun

判

pun

滿

mun

歡

fun

觀

gun

逭

wun

籿

cun

ung 甕

ung

菶

bung

蓬

pung

蒙

mung

風

fung

動

dung

通

tung

農

nung

弄

lung

宮

gung

窮

kung

壅

ngung

雄

hung

中

zung

充

cung

送

sung

用

yung

ut 勃

but

潑

put

沒

mut

闊

fut

括

kut

活

wut

uk 屋

uk

卜

buk

撲

puk

目

muk

服

fuk

獨

duk

禿

tuk

恧

nuk

六

luk

局

guk

曲

kuk

剭

nguk

哭

huk

觸

zuk

束

cuk

宿

suk

欲

yuk

yu 主

zyu

處

cyu

庶

syu

語

yu

yun 端

dyun

團

tyun

暖

nyun

亂

lyun

捲

gyun

拳

kyun

犬

hyun

轉

zyu

存

cyun

算

syun

願

yun

yut 奪

dyut

脫

tyut

劣

lyut

橛

gyut

缺

kyut

血

hyut

絕

zyut

撮

cyut

雪

syut

月

yut

m 唔

m

噷

hm

ng 誤

ng

哼

hng